ภาษาไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ภาษาไทย
เสียงอ่าน:	/pʰaːsaːtʰaj/
พูดใน:	ประเทศไทย ประเทศกัมพูชา ประเทศลาว
จำนวนผู้พูด:	60-65 ล้านคน (ไม่รวมไทยถิ่นเหนือ อีสาน และไทยถิ่นใต้)
อันดับ:	24
ตระกูลภาษา:	ไท-กะได  คำ-ไท   บี-ไท    ไท-แสก     ไท      ไทตะวันตกเฉียงใต้       ไทกลาง-ตะวันออก        เชียงแสน         ภาษาไทย
ระบบการเขียน:	อักษรไทย
สถานะทางการ
ภาษาทางการใน:	ประเทศไทย
องค์กรควบคุม:	ราชบัณฑิตยสถาน
รหัสภาษา
ISO 639-1:	th
ISO 639-2:	tha
ISO 639-3:	tha
บทความนี้มีอักษรในตระกูลอักษรพราหมีปรากฏอยู่ คุณอาจเห็นสัญลักษณ์อื่นแทนตัวอักษร หรือมองเห็นสระวางผิดตำแหน่ง หากคอมพิวเตอร์ของคุณไม่สามารถแสดงผลได้อย่างถูกต้อง
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาไทย เป็นภาษาราชการของประเทศไทย และภาษาแม่ของชาวไทย และชนเชื้อสายอื่นในประเทศไทย ภาษาไทยเป็นภาษาในกลุ่มภาษาไต ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของตระกูลภาษาไท-กะได สันนิษฐานว่า ภาษาในตระกูลนี้มีถิ่นกำเนิดจากทางตอนใต้ของประเทศจีน และนักภาษาศาสตร์บางท่านเสนอว่า ภาษาไทยน่าจะมีความเชื่อมโยงกับ ตระกูลภาษาออสโตร-เอเชียติก ตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต

ภาษาไทยเป็นภาษาที่มีระดับเสียงของคำแน่นอนหรือวรรณยุกต์เช่นเดียวกับภาษาจีน และออกเสียงแยกคำต่อคำ เป็นที่ลำบากของชาวต่างชาติเนื่องจาก การออกเสียงวรรณยุกต์ที่เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละคำ และการสะกดคำที่ซับซ้อน นอกจากภาษากลางแล้ว ในประเทศไทยมีการใช้ ภาษาไทยถิ่นอื่นด้วย

เนื้อหา 1 ชื่อภาษาและที่มา 2 ระบบเสียง 2.1 พยัญชนะ 2.2 สระ 2.3 วรรณยุกต์ 3 ไวยากรณ์ 4 ดูเพิ่ม 5 อ้างอิง 6 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ชื่อภาษาและที่มา

คำว่า ไทย หมายความว่า อิสรภาพ เสรีภาพ หรืออีกความหมายหนึ่งคือ ใหญ่ ยิ่งใหญ่ เพราะการจะเป็นอิสระได้จะต้องมีกำลังที่มากกว่า แข็งแกร่งกว่า เพื่อป้องกันการรุกรานจากข้าศึก แม้คำนี้จะมีรูปเหมือนคำยืมจากภาษาบาลีสันสกฤต แต่แท้ที่จริงแล้ว คำนี้เป็นคำไทยแท้ที่เกิดจากกระบวนการสร้างคำที่เรียกว่า 'การลากคำเข้าวัด' ซึ่งเป็นการลากความวิธีหนึ่ง ตามหลักคติชนวิทยา คนไทยเป็นชนชาติที่นับถือกันว่า ภาษาบาลีซึ่งเป็นภาษาที่บันทึกพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าเป็นภาษาอันศักดิ์สิทธิ์และเป็นมงคล เมื่อคนไทยต้องการตั้งชื่อประเทศว่า ไท ซึ่งเป็นคำไทยแท้ จึงเติมตัว ย เข้าไปข้างท้าย เพื่อให้มีลักษณะคล้ายคำในภาษาบาลีสันสกฤตเพื่อความเป็นมงคลตามความเชื่อของตน ภาษาไทยจึงหมายถึงภาษาของชนชาติไทยผู้เป็นไทนั่นเอง

[แก้] ระบบเสียง

ระบบเสียงในภาษาไทยแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ

1. เสียงพยัญชนะ
2. เสียงสระ
3. เสียงวรรณยุกต์

[แก้] พยัญชนะ

เสียงสัทอักษรพยัญชนะในภาษาไทย (เสียงแปร) มีอยู่ด้วยกัน 21 เสียงดังต่อไปนี้

	ริมฝีปาก ทั้งสอง			ริมฝีปากล่าง -ฟันบน	ปุ่มเหงือก			หลังปุ่มเหงือก		เพดานแข็ง	เพดานอ่อน			ผนังคอ
เสียงกัก	[ p ] ป	[ pʰ ] ผ,พ	[ b ] บ		[ t ] ฏ,ต	[ tʰ ] ฐ,ฑ*,ฒ,ถ,ท,ธ	[ d ] ฎ,ฑ*,ด				[ k ] ก	[ kʰ ] ข,ฃ,ค,ฅ,ฆ		[ ʔ ] อ**
เสียงนาสิก			[ m ] ม				[ n ] ณ,น						[ ŋ ] ง
เสียงเสียดแทรก				[ f ] ฝ,ฟ	[ s ] ซ,ศ,ษ,ส									[ h ] ห,ฮ
เสียงกึ่งเสียดแทรก								[ ʨ ] จ	[ ʨʰ ] ฉ,ช,ฌ
เสียงรัวลิ้น							[ r ] ร
เสียงเปิด										[ j ] ญ,ย			[ w ] ว
เสียงข้างลิ้น							[ l ] ล,ฬ

^* ฑ สามารถออกเสียงได้ทั้ง [tʰ] และ [d] ขึ้นอยู่กับคำศัพท์

^** เสียง [ʔ] มีปรากฏอยู่ในคำที่มีสระเสียงสั้นและไม่มีพยัญชนะสะกด

[แก้] สระ

เสียงสระในภาษาไทย (เสียงแท้) แบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ สระเดี่ยว และ สระประสม

สระเดี่ยว คือสระที่เกิดจากฐานเพียงฐานเดียว มีทั้งสิ้น 18 เสียง

ลิ้นส่วนหน้า ลิ้นส่วนหลัง ปากเหยียด ปากเหยียด ปากห่อ สั้น ยาว สั้น ยาว สั้น ยาว ลิ้นยกสูง [ i ] -ิ [ iː ] -ี [ ɯ ] -ึ [ ɯː ] -ื [ u ] -ุ [ uː ] -ู ลิ้นกึ่งสูง [ e ] เ-ะ [ eː ] เ- [ ɤ ] เ-อะ [ ɤː ] เ-อ [ o ] โ-ะ [ oː ] โ- ลิ้นกึ่งต่ำ [ ɛ ] แ-ะ [ ɛː ] แ-     [ ɔ ] เ-าะ [ ɔː ] -อ ลิ้นลดต่ำ [ a ] -ะ, -ั [ aː ] -า

จากตารางสามารถอธิบายถึงเสียงสระเดี่ยวในภาษาไทยตามตำราคือ [i] (อิ) ลิ้นส่วนหน้ายกสูง ปากเหยียด เสียงสั้น [iː] (อี) ลิ้นส่วนหน้ายกสูง ปากเหยียด เสียงยาว [ɯ] (อึ) ลิ้นส่วนกลางยกสูง ปากเหยียด เสียงสั้น [ɯː] (อือ) ลิ้นส่วนกลางยกสูง ปากเหยียด เสียงยาว [u] (อุ) ลิ้นส่วนหลังยกสูง ปากห่อ เสียงสั้น [uː] (อู) ลิ้นส่วนหลังยกสูง ปากห่อ เสียงยาว [e] (เอะ) ลิ้นส่วนหน้ากึ่งสูง ปากเหยียด เสียงสั้น [eː] (เอ) สิ้นส่วนหน้ากึ่งสูง ปากเหยียด เสียงยาว [o] (โอะ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งสูง ปากห่อ เสียงสั้น [oː] (โอ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งสูง ปากห่อ เสียงยาว [ɤ] (เออะ) ลิ้นส่วนกลางระดับกลาง ปากกึ่งเหยียด เสียงสั้น [ɤː] (เออ) ลิ้นส่วนกลางระดับกลาง ปากกึ่งเหยียด เสียงยาว [ɔ] (เอาะ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งต่ำ ปากห่อ เสียงสั้น [ɔː] (ออ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งต่ำ ปากห่อ เสียงยาว [ɛ] (แอะ) ลิ้นส่วนหน้าเกือบต่ำ ปากเหยียด เสียงสั้น [ɛː] (แอ) ลิ้นส่วนหน้าเกือบต่ำ ปากเหยียด เสียงยาว [a] (อะ) ลิ้นส่วนหน้าลดต่ำ ปากเหยียด เสียงสั้น [aː] (อา) ลิ้นส่วนหน้าลดต่ำ ปากเหยียด เสียงยาว

สระประสม คือสระที่เกิดจากสระเดี่ยวสองเสียงมาประสมกัน เกิดการเลื่อนของลิ้นในระดับสูง ลดลงสู่ระดับต่ำ ดังนั้นจึงสามารถเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า 'สระเลื่อน' มี 3 เสียงดังนี้

• [ia:] (เอีย) ประสมจากสระ อี และ อา
• [ɯa:] (เอือ) ประสมจากสระ อือ และ อา
• [ua:] (อัว) ประสมจากสระ อู และ อา

ในบางตำราจะเพิ่มสระสระประสมเสียงสั้น คือ เอียะ เอือะ อัวะ ด้วย แต่ในปัจจุบันสระเหล่านี้ปรากฏเฉพาะคำเลียนเสียงเท่านั้น เช่น เพียะ เปรี๊ยะ ผัวะ เป็นต้น

[แก้] วรรณยุกต์

เสียงวรรณยุกต์ ในภาษาไทย (เสียงดนตรีหรือเสียงผัน) จำแนกออกได้เป็น 5 เสียง ได้แก่

• เสียงสามัญ (ระดับเสียงกึ่งสูง-กลาง)
• เสียงเอก (ระดับเสียงกึ่งต่ำ-ต่ำ)
• เสียงโท (ระดับเสียงสูง-ต่ำ)
• เสียงตรี (ระดับเสียงกึ่งสูง-สูง)
• เสียงจัตวา (ระดับเสียงกึ่งต่ำ-ต่ำ-กึ่งสูง)

ส่วน รูปวรรณยุกต์ มี 4 รูป ได้แก่

• ไม้เอก ( -่ )
• ไม้โท ( -้ )
• ไม้ตรี ( -๊ )
• ไม้จัตวา ( -๋ )

ทั้งนี้คำที่มีรูปวรรณยุกต์เดียวกัน ไม่จำเป็นต้องมีระดับเสียงวรรณยุกต์เดียวกัน ขึ้นอยู่กับระดับเสียงของอักษรนำด้วย เช่น ข้า (ไม้โท) ออกเสียงโทเหมือน ค่า (ไม้เอก) เป็นต้น

[แก้] ไวยากรณ์

ภาษาไทยเป็นภาษาคำโดด คำในภาษาไทยจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูปไม่ว่าจะอยู่ในกาล (tense) การก (case) มาลา (mood) หรือวาจก (voice) ใดก็ตาม คำในภาษาไทยไม่มีลิงก์ (gender) ไม่มีพจน์ (number) ไม่มีวิภัตติปัจจัย แม้คำที่รับมาจากภาษาผันคำ (ภาษาที่มีวิภัตติปัจจัย) เป็นต้นว่าภาษาบาลีสันสกฤต เมื่อนำมาใช้ในภาษาไทย ก็จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูป คำในภาษาไทยหลายคำไม่สามารถกำหนดหน้าที่ของคำตายตัวลงไปได้ ต้องอาศัยบริบทเข้าช่วยในการพิจารณา เมื่อต้องการจะผูกประโยค ก็นำเอาคำแต่ละคำมาเรียงติดต่อกันเข้า ภาษาไทยมีโครงสร้างแตกกิ่งไปทางขวา คำคุณศัพท์จะวางไว้หลังคำนาม ลักษณะทางวากยสัมพันธ์โดยรวมแล้วจะเป็นแบบ 'ประธาน-กริยา-กรรม'

[แก้] ดูเพิ่ม

• อักษรไทย
• ไตรยางศ์
• หลักภาษาไทย
• คำราชาศัพท์
• คำที่มักเขียนผิด
• ภาษาในประเทศไทย

[แก้] อ้างอิง

• กำชัย ทองหล่อ, หลักภาษาไทย, กรุงเทพฯ :บำรุงสาส์น, 2533.
• นันทนา รณเกียรติ, ดร. สัทศาสตร์ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2548. ISBN 974-571-929-3.

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• ข้อมูลพื้นฐานภาษาไทย
• ประมวลภาพหน้าปกแบบเรียนภาษาไทย:รายวิชาวิเคราะห์แบบเรียนภาษาไทย.คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์.สาขาวิชาภาษาไทย.มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• ข้อมูลพื้นฐานภาษาไทย / Thai phrasebook for Smartphones

ด • พ • ก ภาษาในตระกูลภาษาไท-กะได
ภาษาไหล-เกยัน	ไหล • เจียมาว • ยารง • เกลาว • ลาติ • ลาติขาว • ปู้ยัง • จุน • เอน • กวาเบียว • ลาคัว • ลาฮา
ภาษาคำ-ไต	เบ • ไต • แสก • ลักเกีย • เบียว • อ้ายจาม • ต้ง (เหนือ / ใต้) • คัง • มู่หล่าว • เหมาหนาน • สุ่ย
กลุ่มภาษาคำ-ไต > ภาษาไต
กลุ่มเชียงแสน	ไทดำ • คำเมือง • ไทขาว • ไทย • ไทฮ่างตง • ไทแดง • พวน • ตูลาว
กลุ่มลาว-ผู้ไท	ลาว • ไทญ้อ • ผู้ไท • ไทยถิ่นอีสาน
กลุ่มไทพายัพ	อาหม • อ่ายตน • คำตี่ • คำยัง • พ่าเก • ไทขึน • ไทใหญ่ • ไทลื้อ • ไทเหนือ
กลุ่มอื่นๆ	ปายี • ไทถาน • ไทยอง • ไทหย่า
ภาษาไต(อื่นๆ)	จ้วง • นุง • ต่าย • ตุรุง • นาง • ปูยี • ไทยถิ่นใต้ • ไทยโคราช